Ο πόλεμος της Συρίας τραβά σε μάκρος. Η συνέχιση της παράγινε ακριβή και επικίνδυνη για τους γείτονές της. Η Ρωσία, η οποία φιλοδοξεί να επανεγκατασταθεί στη Μέση Ανατολή, προσπαθεί να αποδείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι το κατανοητό συμφέρον τους είναι να την αφήσουν να επιλύσει την σύγκρουση.
![](local/cache-vignettes/L390xH293/1-3543-64e11-4-43366.jpg?1714778761)
Η στρατιωτική κατάσταση στη Συρία ανατράπηκε εις βάρος εκείνων που ήλπιζαν στην Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες να επιτύχουν την αλλαγή του καθεστώτος με τη βία. Οι δύο διαδοχικές απόπειρες κατάληψης της Δαμασκού έχουν αποτύχει και είναι πλέον σαφές ότι αυτός ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί.
Στις 18 Ιουλίου, μια έκρηξη αποκεφάλιζε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας και έδινε το σήμα για μια μεγάλη επίθεση δεκάδων χιλιάδων μισθοφόρων με σύγκλιση προς τη πρωτεύουσα από τη Ιορδανία, το Λίβανο, την Τουρκία και το Ιράκ. Μετά από αρκετές ημέρες σκληρής μάχης, η Δαμασκό σωζόταν, το κλάσμα του πληθυσμού εχθρικού προς την κυβέρνηση επιλέγοντας από πατριωτισμό να βοηθήσει τον Εθνικό Στρατό παρά να βοηθήσει τον Συριακό Ελεύθερο Στρατό (ΣΕΣ).
Στις 26 Σεπτεμβρίου, τζιχαντιστές της Αλ Κάιντα διείσδυσαν μέσα στο Υπουργείο Άμυνας, μεταμφιεσμένοι σε Σύρους στρατιώτες και με πλαστά έγγραφα. Ήθελαν να ανατινάξουν τις ζώνες εκρηκτικών τους στο γραφείο του επιτελείου, αλλά δεν κατάφεραν να φτάσουν κοντά στο στόχο τους και σκοτώθηκαν. Μια δεύτερη ομάδα έπρεπε να κατακτήσει την εθνική τηλεόραση και να αναγγείλει τελεσίγραφο στον πρόεδρο, αλλά δεν μπόρεσε να φτάσει κοντά στο κτίριο επειδή η πρόσβαση του έχει αποκλειστεί λίγα λεπτά μετά την πρώτη επίθεση. Μια τρίτη ομάδα κατευθύνθηκε προς την έδρα της κυβέρνησης και μια τέταρτη έπρεπε να επιτεθεί στο αεροδρόμιο.
Και στις δύο περιπτώσεις, το ΝΑΤΟ, το οποίο συντόνιζε τις επιχειρήσεις από τη τουρκική βάση του στο Ιντσιρλίκ, ήλπιζε να προκαλέσει διχασμό εντός του Αραβικού Συριακού Στρατού και να υποστηριχτεί από ορισμένους στρατηγούς για να ανατρέψει το καθεστώς. Αλλά οι εν λόγω στρατηγοί είχαν εντοπιστεί ως προδότες από καιρό και στερούνταν κάθε διοικητικού αξιώματος. Συνεπώς, δεν έγινε τίποτα το σημαντικό και η συριακή κυβέρνηση αναδείχτηκε ισχυρότερη από τα δύο αποτυχημένα χτυπήματα. Βρήκε την εσωτερική αναγκαία νομιμότητα για να περάσει στην αντεπίθεση και να συντρίψει γρήγορα τον ΣΕΣ.
Αυτές οι αποτυχίες έκαναν να χάσουν την υπερηφάνεια τους όσοι εκ των προτέρων απάγγελναν ότι οι ημέρες του Μπασάρ αλ-Άσαντ ήταν μετρημένες. Ως εκ τούτου, στη Ουάσιγκτον, οι υποστηρικτές της απόσυρσης επικρατούν αυτή τη στιγμή. Το ερώτημα δεν είναι πλέον πόσο καιρό θα κρατήσει «το καθεστώς του Μπασάρ », αλλά αν είναι πιο ακριβό για τις Ηνωμένες Πολιτείες να συνεχίσουν τον πόλεμο ή να τον σταματήσουν. Το να τον συνεχίσουν σημαίνει την οικονομική κατάρρευση της Ιορδανίας, την απώλεια των συμμάχων τους στο Λίβανο, και την διακινδύνευση για εμφύλιο πόλεμο στην Τουρκία, και το καθήκον να πρέπει να προστατεύσουν το Ισραήλ από αυτό το χάος. Το να τον σταματήσουν σημαίνει ότι θα αφήσουν τους Ρώσους να επανεγκατασταθούν στη Μέση Ανατολή και την ενίσχυση του Άξονα της Αντίστασης εις βάρος των επεκτατικών ονείρων του Λικούντ.
Ενώ η απάντηση της Ουάσιγκτον λαμβάνει υπόψη την ισραηλινή παράμετρο, δεν λαμβάνει πλέον υπόψη τη γνώμη της κυβέρνησης Νετανιάχου. Ο τελευταίος κατέληξε να αναστατώσει ταυτόχρονα λόγω των χειρισμών του πίσω από τη δολοφονία του πρέσβη Chris Stevens και λόγω της απίστευτης ανάμιξης του στην αμερικανική προεκλογική εκστρατεία.
Τελικά, αν λάβουμε υπόψη τη μακροπρόθεσμη προστασία του Ισραήλ και όχι τις υπερβολικές απαιτήσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου, η ρωσική παρουσία είναι η καλύτερη λύση. Με ένα εκατομμύριο ρωσόφωνους Ισραηλινούς, ποτέ δεν θα αφήσει η Μόσχα να τεθεί σε κίνδυνο η επιβίωση αυτής της αποικίας.
Μια αναδρομή στο παρελθόν είναι απαραίτητη εδώ. Ο πόλεμος κατά της Συρίας αποφασίστηκε από τη κυβέρνηση Μπους, στις 15 Σεπτεμβρίου 2001 σε μια συνάντηση στο Καμπ Ντέιβιντ, όπως το μαρτύρησε μεταξύ άλλων ο στρατηγός Wesley Clark. Μετά από επαναλαμβανόμενες αναβολές, η δράση του ΝΑΤΟ ακυρώθηκε λόγω των ρωσικών και κινεζικών βέτο. Τέθηκε τότε σε εφαρμογή ένα «σχέδιο Β»: χρήση μισθοφόρων και συγκεκαλυμμένη δράση, αφού η ανάπτυξη στρατιωτών με στολή είχε γίνει αδύνατη. Ωστόσο, ο ΣΕΣ δεν έχει καταφέρει ούτε μια νίκη εναντίον του Αραβικού Συριακού Στρατού, πολλοί προέβλεψαν ότι η σύγκρουση θα ήταν ατελείωτη και θα υπονόμευε προοδευτικά τα κράτη της περιοχής, περιλαμβανομένου και του Ισραήλ. Με αυτά τα δεδομένα, η Ουάσιγκτον κατέληξε στις 30 Ιουνίου σε συμφωνία με τη Ρωσία στη Γενεύη, υπό την αιγίδα του Κόφι Ανάν.
Ωστόσο, το στρατόπεδο του πολέμου ανέτρεψε αυτή τη συμφωνία οργανώνοντας διαρροές στον τύπο για τη μυστική δυτική δέσμευση σε αυτή τη σύγκρουση, διαρροές που ανάγκασαν τον Κόφι Ανάν να παραιτηθεί αμέσως. Το στρατόπεδο του πόλεμου έπαιξε τα δύο χαρτια ατού του στις 18 Ιουλίου και 26 Σεπτεμβρίου και έχασε. Ως εκ τούτου, ο Lakhdar Brahimi, διάδοχος του Ανάν, κλήθηκε να αναβιώσει και να εφαρμόσει τη συμφωνία της Γενεύης.
Εν τω μεταξύ, η Ρωσία δεν έμεινε αδρανής. Κατάφερε να ιδρύσει ένα συριακό Υπουργείο Εθνικής Συμφιλίωσης, επέβλεψε και προστάτευε την συνάντηση των κομμάτων της αντιπολίτευσης στη Δαμασκό σε εθνικό επίπεδο, οργάνωσε επαφές ανάμεσα των στρατιωτικών επιτελείων των ΗΠΑ και της Συρίας και προετοίμασε την ανάπτυξη μιας ειρηνευτικής δύναμης. Τα δύο πρώτα μέτρα πέρασαν ως αμελητέα από το δυτικό τύπο και τα δύο τελευταία αγνοήθηκαν παντελώς.
Ωστόσο, όπως αποκάλυψε ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, η Ρωσία απάντησε στους φόβους του αμερικανικού επιτελείου για τα χημικά όπλα της Συρίας. Ήταν σε θέση να επαληθεύσει ότι είχαν αποθηκευθεί σε χώρους αρκετά ασφαλείς να μην πέσουν στα χέρια του ΣΕΣ, να καταληφθούν από τζιχαντιστές και να χρησιμοποιηθούν τυφλά, εκτός αν αλλάζει το καθεστώς. Ήταν σε θέση να δώσει αξιόπιστες εγγυήσεις στο Πεντάγωνο ότι η συνέχιση στην εξουσία ενός ηγέτη που έχει αποδείξει την ψυχραιμία του, όπως ο Μπασάρ αλ Άσαντ, είναι μια πιο διαχειρίσιμη κατάσταση, και για το Ισραήλ, παρά την επέκταση του χάους στη Συρία.
Προπαντός, ο Πούτιν επιτάχυνε τα σχέδια της Οργάνωσης του Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ), η αντι-νατοϊκή αμυντική συμμαχία που συγκεντρώνει την Αρμενία, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν και φυσικά τη Ρωσία. Οι υπουργοί Εξωτερικών του ΟΣΣΑ έχουν υιοθετήσει μια κοινή θέση για τη Συρία [1]. Η λογιστική ορίστηκε για την πιθανή ανάπτυξη 50.000 ανδρών [2]. Υπεγράφη μια συμφωνία μεταξύ του ΟΣΣΑ και του Τμήματος του ΟΗΕ για τη διατήρηση της ειρήνης ώστε οι «μπλε τραγιάσκες» να μπορούν να αναπτυχθούν σε ζώνες συγκρούσεων στο πλαίσιο μιας εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας [3]. Και κοινές ασκήσεις των Ηνωμένων Εθνών / ΟΣΣΑ θα πραγματοποιηθούν από 8-17 Οκτώβριου στο Καζακστάν με την ονομασία «Απαραβίαστη Αδελφότητα» για την ολοκλήρωση του συντονισμού μεταξύ των δύο διακυβερνητικών οργανισμών. Θα συμμετάσχουν ο Ερυθρός Σταυρός και ο ΠΟΥ [4]..
Καμία απόφαση δεν μπορεί να επισημοποιηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας τους. Μόλις ολοκληρωθεί, η ειρήνη θα είναι εφικτή.
[1] «Министры иностранных дел государств-членов ОДКБ одобрили заявления по Сирии и ситуации вокруг Ирана», Communiqué de l’OTSC, 28 septembre 2012.
[2] « Путину предлагают ввести войска в Сирию », Izvestia, 1er juin 2012.
[3] «ОДКБ и ООН подписали Меморандум по миротворческой деятельности», Communiqué de l’OTSC, 28 septembre 2012. «Conflits armés: l’ONU et l’OTSC signent un mémorandum», RIA Novosti, 29 septembre 2012.
[4] «Первое миротворческое учение государств-членов ОДКБ "НЕРУШИМОЕ БРАТСТВО-2012" пройдет с 8 по 17 октября в Республике Казахстан на трех полигонах под Алматы», Communiqué de l’OTSC. 3 octobre 2012